Cây Dổi Đất

 Cây Dổi Đất

Tên khoa học: Piper Auritum

Họ: Hồ tiêu Mexico

Đặc điểm của cây Dổi Đất:

Cây Dổi đất là một loại giống cây thảo mộc nhỏ, có thân gỗ mềm. Dổi đất thuộc nhóm cây bụi, toàn thân cây có tinh dầu thơm, cây có thể cao 1 - 3m. Lá cây có hình tim, rộng 12 - 20cm, dài 15 - 25cm, đầu lá nhọn, có nhiều gân dọc. Lá cây mọc xen kẽ và thường nằm ngang trên các cành tạo thành một tán cây rộng. Hoa nhỏ, màu trắng mọc trên những đài hoa dài ở đầu cành. Quả nhỏ, nhẵn bóng, khi chín có vị thơm và hơi cay. Cây ra hoa và đậu quả quanh năm.

Trong tự nhiên, cây Dổi đất sinh trưởng và phát triển trong rừng mưa nhiệt đới, rừng thưa cận nhiệt đới thuộc khu vực Nam Mỹ, Đông Nam Á và trên các đảo thuộc Thái Bình Dương. Ở Việt Nam, cây mọc tự nhiên ở ven các khe suối trong các khu rừng rậm trải dài từ Bắc vào Nam. Cây được sử dụng làm thuốc, làm ẩm thực phổ biến tại các tỉnh miền núi phía Tây Bắc.

Công dụng của cây Dổi Đất:

- Cây Dổi Đất dùng làm thuốc:

Trong dân gian, các bộ phận của cây Dổi đất đều sử dụng để làm thuốc chữa các chứng đau ngực, đau bụng, chuột rút, khó tiêu, sốt, bệnh gút, nhức đầu, huyết áp cao, viêm thấp khớp, lở loét, vết thương và rắn cắn.

Lá Dổi đất đun nước uống làm giảm đau dạ dày và chữa bệnh hen suyễn. Lá cây tươi giã nát được dùng đắp trị các trường hợp dị ứng trên da. Lá ngâm rượu đắp lên bầu ngực của phụ nữ đang cho con bú để tăng tiết sữa. Uống nước lá cây Dổi đất còn có tác dụng lợi tiểu, trị bí tiểu tiện. 

Rễ giã nát đắp có tác dụng giải cảm và được dùng để làm dịu vết côn trùng cắn, nhức đầu, vết thương sưng tấy. Quả giã nát (cả cành) với gừng hòa nước uống được dùng trong chữa bệnh còi xương, tiêu hóa chậm.

- Cây Dổi Đất dùng trong ẩm thực:

Cây Dổi đất có tinh dầu thơm dễ chịu, toàn thân cây có mùi thơm như mùi hạt dổi. Lá và thân cây non được thu hái quanh năm sử dụng trong ẩm thực mang lại hương vị tự nhiên rất ngon và độc đáo.

Lá cây được sử dụng như một loại gia vị cho các loại thịt và hải sản. Lá non được dùng để nấu chín, chiên hoặc ăn kèm với các loại khác. Cách nấu phổ biến là sử dụng lá làm màng bọc cho thịt và cá để nướng. Thịt và cá được ướp bằng lá dổi đất giã nhỏ cùng các gia vị khác. Sau đó, gói thịt cá trong lá dổi đất và buộc bằng sợi chuối để nướng hoặc chiên giòn.

Lá cây còn được làm gia vị cho món canh cá, ốc, lươn... và các loài nhuyễn thể có thân mềm khác. Thân cây non được sử dụng làm món Salad.

Một số hộ gia đình dùng những bó lá cây làm mồi cho cá ăn. Sau 10 - 15 ngày ăn lá, cá đã hấp thụ hương vị của cây. Khi đó mới mang cá đi chế biến.

Ngoài ra, Cây còn được trồng trong các vườn cảnh như một loại cây có tán lá bắt mắt, do có lá to láng bóng, xanh mướt và hương thơm độc đáo.